Artykuły
Fast fashion vs. Lada Vyvialová
Spojrzenie Lady Vyvialovej na różnicę między szybką modą a ubraniem z lokalnej produkcji. Artykuł otwiera pytania o materiały, łańcuch produkcji i odpowiedzialność przy wyborze ubrań.

Przemysł modowy jest jednym z najbardziej zanieczyszczających przemysłów na świecie. Odpowiada za około 10% światowych emisji gazów cieplarnianych i 20% zużycia wody. Wpływ przemysłu tekstylnego na środowisko skłonił nas do obrania innej drogi i tworzenia zrównoważonej mody w oparciu o lokalne zasoby. Chcemy pokazać firmom działającą alternatywę i oferować klientom modę dobrej jakości, która minimalizuje obciążenie ekologiczne i skutki etyczne.
Jakie są problemy fast fashion?
MIKROPLASTIKI
Najbardziej aktualnym problemem, nie tylko w przemyśle odzieżowym, stało się uwalnianie do środowiska sztucznych cząstek mniejszych niż 5 mm. Są to nierozpuszczalne cząstki, które mają negatywny wpływ na rośliny i zwierzęta, w tym na człowieka. Mikroplastiki znajdują się już nawet w wodzie pitnej i wykryto je także w łożysku noworodków.
Nasze rozwiązanie
W naszym studiu pracujemy przede wszystkim z certyfikowaną tkaniną nano, której nie poddajemy żadnej obróbce powierzchniowej, więc mikrocząstki nie mają się z czego uwalniać.
BAWEŁNA
Według Światowej Organizacji Tekstylnej bawełna stanowi około 24% światowego zużycia włókien tekstylnych. Uprawa bawełny jest przy tym bardzo wymagająca pod względem
- zużycia wody (na wyprodukowanie jednej koszulki potrzeba około 2 700 litrów wody),
- wykorzystania gleby, która wskutek długotrwałej uprawy bawełny ulega erozji,
- oraz chemikaliów.
Bawełna jest podatna na ataki szkodników i choroby. Dlatego plantatorzy bawełny stosują duże ilości pestycydów, aby chronić swoje uprawy. Na bawełnę zużywa się aż 25% wszystkich pestycydów i 11% wszystkich herbicydów na świecie. Pestycydy te mogą zanieczyszczać glebę, wodę i powietrze oraz negatywnie wpływać na zdrowie ludzi i zwierząt.
Nasze rozwiązanie
Bawełna nie jest naszym podstawowym materiałem produkcyjnym właśnie ze względu na ekologiczną uciążliwość jej uprawy. Lada Vyvialová pracuje głównie z tkaniną nano, której ekologiczną zaletą jest, oprócz wielu innych, także brak zużycia wody i niebezpiecznych chemikaliów podczas produkcji. Niektóre nasze modele szyjemy z materiałów naturalnych, które występują naturalnie w Europie Środkowej, na przykład z lnu czy wełny. W tej części naszej odzieży, w której pracujemy z bawełną, wykorzystujemy wyłącznie bawełnę egipską. To najlepsza jakościowo bawełna na świecie, która ma długą żywotność i jest uprawiana najbliżej Europy Środkowej.
TRANSPORT
Transport odpowiada za około 25% całkowitych emisji gazów cieplarnianych w przemyśle tekstylnym. Wynika to z tego, że materiał tekstylny jest zwykle produkowany na innym kontynencie niż ten, na którym jest przetwarzany. A samo szycie ubrań odbywa się w manufakturach z tanią siłą roboczą, często po przeciwnej stronie globu niż siedziba marki modowej. Za ubraniem wystawionym w sklepie kryje się więc długa seria transportu lotniczego, morskiego i drogowego opartego na paliwach kopalnych.
Nasze rozwiązanie
Studio LADA działa w oparciu o możliwie najbardziej lokalną produkcję. Tkaninę nano, gumki i pudełka zamawiamy od regionalnych producentów z promienia 180 km. Nie tylko ze względu na wsparcie małych firm czy ekologię, ale też po to, byśmy mogli nadzorować produkcję, a w razie potrzeby konsultować ją i dopracowywać z producentami.
ETYCZNA PRACA
Tania produkcja odzieży jest uwarunkowana ciężkimi warunkami pracy pracowników przemysłu tekstylnego w krajach rozwijających się. Oprócz krytycznie niskich płac, które często nie pokrywają nawet kosztów utrzymania, zmagają się oni z długim czasem pracy i niewystarczającą ochroną zdrowia w pracy (zwłaszcza w kontakcie z chemikaliami). Brak organizacji związkowych uniemożliwia pracownikom obronę swoich interesów i poprawę warunków pracy. Przeciwnie – często muszą mierzyć się także z molestowaniem fizycznym i seksualnym, rasizmem i dyskryminacją.
Nasze rozwiązanie
Każdą sztukę odzieży LADA szyją czeskie krawcowe bezpośrednio w naszym studiu. Zależy nam nie tylko na jakości pracy ręcznej, ale także na etycznych warunkach pracy i uczciwym traktowaniu. W studiu obok siebie pracują kierownictwo i szwaczki w przyjaznej atmosferze.
BARWIENIE
Barwienie tekstyliów to istotny element produkcji odzieży, który wiąże się z obciążeniem dla środowiska. Stosuje się różne barwniki, w tym toksyczne chemikalia, które mogą przedostać się do cieków wodnych. Barwienie tekstyliów wymaga ponadto bardzo dużo wody. Na przykład do zabarwienia jednego kilograma materiału bawełnianego potrzeba ok. 100 litrów wody. Proces ten emituje do atmosfery około 2,5 kilograma dwutlenku węgla.
Nasze rozwiązanie
W kolekcjach modowych coraz częściej pracujemy z niebarwionymi tkaninami, właśnie po to, by pominąć jeden etap produkcji obciążający środowisko. W przypadku barwienia naszych tkanin nano osobiście kontrolujemy, w jakich warunkach materiały są barwione. Zarówno niebarwione, jak i barwione tekstylia mają certyfikat bezpieczeństwa OEKO-TEX STANDARD 100.
FAST FASHION
To podejście większości zachodniego społeczeństwa do ubierania się. Ubranie na przestrzeni dziesięcioleci straciło swoją wartość i dziś cechuje je niska cena i jakość, szybka wymiana kolekcji i krótka żywotność. Z powodu tego trendu szybka moda jest produkowana w krajach rozwijających się, gdzie ignoruje się standardy ekologiczne i społeczne, co znacząco obniża koszty produkcji.
Nasze rozwiązanie
Studio Lady Vyvialovej wychodzi naprzeciw idei slow fashion i ograniczenia produkcji dużych ilości odzieży. Przede wszystkim poprzez produkcję ubrań z naciskiem na jakość, długą żywotność, wielofunkcyjność i minimalistyczny design. Dzięki tym cechom ubrania wytrzymają wiele lat i pozostaną aktualne oraz łatwe do łączenia niezależnie od trendów.
POWSTAWANIE ODPADÓW
Przemysł modowy jest jednym z największych producentów odpadów. Każdego roku na świecie wyrzuca się około 92 milionów ton ubrań. W produkcji odzieży często stosuje się nieekologiczne materiały, takie jak mieszanki bawełny, poliestru czy nylonu, które szybko się zużywają i lądują w koszu. Mieszanki te są zwykle trudne do recyklingu lub kompostowania.
Nasze rozwiązanie
Marnowaniu ubrań studio LADA zapobiega przede wszystkim dzięki produkcji na zamówienie. Każde ubranie, które uszyją nasze szwaczki, zna już swojego właściciela. Tak samo jest z produkcją tkaniny. Zlecamy jej wyprodukowanie tylko wtedy, gdy jesteśmy w stanie wykorzystać ją w całości. Do gospodarki bezodpadowej należy oczywiście także wykorzystywanie ścinków tkanin do produkcji dodatków.
Ekologiczna moda vs. greenwashing
Konsument coraz częściej może natknąć się na firmy, które wykorzystują trend slow fashion i ochrony środowiska jako narzędzie marketingowe. Celowe wprowadzanie konsumenta w błąd co do ekologiczności własnej produkcji nazywa się greenwashingiem. Chodzi np. o eksponowanie bawełny organicznej, która nadal wiąże się ze zużyciem hektolitrów wody, eksploatacją przyrody i transportem przez pół świata. Albo o oznaczanie produktów jako „Fair Trade”, choć marka nie jest w stanie dopilnować, w jakich warunkach pracują ludzie przy uprawie surowca czy produkcji ubrań. Zdemaskowanie firm, które o zrównoważonym rozwoju tylko mówią, ale w rzeczywistości go nie praktykują, jest przy tym proste. Ale zależy to od nas, klientów. Od naszej woli, by wyszukiwać informacje i weryfikować dane podawane w kampaniach reklamowych i na metkach ubrań.
Jak samodzielnie sprawdzić, czy to zrównoważona moda?
- Sprawdzić miejsce produkcji. Jeśli np. szwedzka marka ma na sukience metkę MADE IN THAILAND, nie będzie ona zbyt zrównoważona.
- Poznać praktyki marek modowych przed zakupem ich produktu i przeczytać ich niezależne oceny.
- Sprawdzić, czy firmy odzieżowe podają pochodzenie materiału.
- Zweryfikować na oficjalnej stronie marki informacje o etycznych standardach pracy w jej manufakturach.
- Szukać niezależnych certyfikatów jakości i standardów ekologicznych.
Na jakich standardach zrównoważonego rozwoju opieramy się w studiu LADA, możesz sprawdzić tutaj.